Do niedawna dane były traktowane głównie jako dodatek wspierający codzienne operacje. Jednak ich wartość rośnie wykładniczo, a potencjał ich właściwego wykorzystania jest coraz bardziej imponujący. Uświadomiłam to sobie szczególnie podczas szkoleń i pracy nad projektami z zakresu sztucznej inteligencji. Kiedy zagłębiłam się w temat, zrozumiałam, że nie chodzi tylko o liczby i statystyki. To, co początkowo wydawało się suchym zbiorem faktów, dzisiaj okazuje się potężnym narzędziem, które może zmieniać rzeczywistość, tworzyć nowe rynki i otwierać przed firmami zupełnie nowe możliwości. W świecie, w którym dane stają się nową walutą, firmy umiejętnie je wykorzystujące mogą nie tylko przewidywać przyszłe trendy, ale także kształtować rynek i przejmować rolę liderów, redefiniując zasady gry w niemal każdej branży.

Dane to także opowieść o każdym z nas: o tym, jak kupujemy, co lubimy, gdzie podróżujemy i co oglądamy w internecie. Każda informacja ma znaczenie i swoje miejsce w tej układance. Choć wielu z nas nie zdaje sobie z tego sprawy, firmy, które potrafią właściwie odczytać te dane, zyskują ogromną przewagę. Świadomość, że za każdym zbiorem informacji kryją się konkretne osoby, ich potrzeby, marzenia i obawy, nadaje danym prawdziwą siłę. Zaskoczyła mnie również skala, na jaką można wykorzystywać te dane, to jak posiadanie mapy, która pokazuje nie tylko, gdzie jesteśmy, ale też dokąd zmierzamy. Firmy, które potrafią zbierać i analizować te informacje, nie tylko przewidują potrzeby swoich klientów, ale mogą także kreować przyszłe trendy. Przykład Netflix świetnie obrazuje ten mechanizm, gdzie firma analizując dane o oglądalności swoich programów, odkryła, że jednym z najważniejszych czynników przyciągających widzów są mocne kobiece postacie. Dzięki tej wiedzy zdecydował się na produkcję takich hitów jak „Stranger Things” czy „House of Cards”.

Aby jednak wykorzystać ten potencjał w sposób odpowiedzialny, konieczne jest przestrzeganie zasad etyki. Kluczowe jest, aby użytkownicy wyrażali świadomą zgodę na gromadzenie danych i wiedzieli, jakie informacje są zbierane, w jakim celu i jak długo będą przechowywane. Ważne jest zbieranie tylko niezbędnych danych oraz zapewnianie przejrzystości działań, aby użytkownicy mieli wgląd w to, jak ich dane są wykorzystywane. Bezpieczeństwo danych, obejmujące odpowiednie zabezpieczenia techniczne i szyfrowanie, również odgrywa istotną rolę. Trzeba unikać dyskryminacji i monitorować algorytmy pod kątem potencjalnych uprzedzeń, dbając, aby decyzje oparte na danych były etyczne i nie szkodziły użytkownikom. Moim faworytem tzw. „czarnym charakterem”, na który powoływałam się wielokrotnie przy okazji różnych projektów, jest sytuacja z 2018 roku, kiedy to firma Cambridge Analytica użyła danych z Facebooka bez zgody użytkowników, co doprowadziło do jednego z największych skandali związanych z naruszeniem prywatności. W efekcie wprowadzono wiele nowych regulacji dotyczących ochrony danych, w tym słynne RODO.

Mądrość w wykorzystaniu danych polega na uwzględnianiu ich długofalowych skutków. Ważne jest, aby zarówno twórcy technologii, jak i użytkownicy byli świadomi konsekwencji działań opartych na danych. Społeczna odpowiedzialność firm powinna obejmować działania takie jak raportowanie incydentów czy wspieranie ochrony prywatności. Dialog społeczny, w którym uczestniczą różne grupy interesariuszy, jest kluczowy, aby tworzyć standardy odpowiadające potrzebom współczesnego społeczeństwa. Tylko takie podejście pozwoli wykorzystać potencjał danych w sposób odpowiedzialny i korzystny dla wszystkich.

Kierunki rozwoju – możliwości technologiczne

Sztuczna inteligencja i analityka rozszerzona, które stają się nieodzownymi elementami nowoczesnych firm. Dzięki nim analiza danych staje się szybsza, bardziej zautomatyzowana i daje możliwości, o których wcześniej mogliśmy tylko marzyć. To, co kiedyś było żmudnym procesem, dziś jest prostsze i dokładniejsze. Automatyzacja wielu zadań pozwala zespołom na skupienie się na strategii, a nie na rutynowych analizach. Innym istotnym kierunkiem rozwoju jest analityka w czasie rzeczywistym. W czasach, gdy każdy jest stale podłączony do internetu, liczy się szybkość reakcji. Dlatego coraz więcej mówi się o technologiach, które umożliwiają przetwarzanie danych tu i teraz, blisko ich źródła. To ogromnie ważne, zwłaszcza w branżach, gdzie czas jest kluczowy – decyzje muszą być podejmowane natychmiast, bo od tego zależy powodzenie wielu projektów. Warto również wspomnieć o rozpowszechnionym już sposobie patrzenia na dane, jakim jest model Data-as-a-Service (DaaS). Nie od dziś dane są towarem, który można sprzedawać i kupować. Jednak coraz więcej firmy zaczyna dostrzegać w tym ogromny potencjał – skoro mają dostęp do unikalnych informacji, dlaczego by ich nie udostępniać za opłatą? W połączeniu z chmurą daje to niemal nieograniczone możliwości i otwiera nowe drzwi do generowania przychodów. Dla wielu organizacji to zupełnie nowa perspektywa, która pozwala na jeszcze lepsze wykorzystanie potencjału danych, jakie posiadają.

Wnioski dla biznesu

Wykorzystanie danych przestało być jedynie elementem optymalizacji procesów operacyjnych. Obecnie stanowi ono fundament strategicznego planowania i tworzenia innowacyjnych modeli biznesowych. Firmy, które potrafią skutecznie przetwarzać, analizować i chronić swoje dane, zdobywają znaczącą przewagę konkurencyjną. Inwestycje w technologie takie jak AI, chmura obliczeniowa czy komputery brzegowe stają się nieodzowne, aby nadążyć za konkurencją i w pełni wykorzystać potencjał danych. Jednak zarządzanie danymi to nie tylko kwestia technologii. Kluczowa jest także kultura organizacyjna, która promuje innowacyjność, otwartość na zmiany oraz odpowiedzialne podejście do wykorzystania informacji. W nadchodzących latach, liderami rynku staną się te organizacje, które połączą zaawansowane technologie z odpowiednią strategią zarządzania danymi, dbając jednocześnie o etykę i zaufanie społeczne.

Pytanie, jakie powinniśmy sobie zadać, to nie „czy”, ale „jak” najlepiej wykorzystać potencjał danych w naszej firmie.

Data in business – from information to strategy

Until recently, data was mainly viewed as an add-on supporting daily operations. However, its value is growing exponentially, and the potential for its proper utilization is becoming increasingly impressive. I realized this particularly during training sessions and while working on artificial intelligence projects. When I delved into the subject, I understood that it is not just about numbers and statistics. What initially seemed like a dry collection of facts has turned out to be a powerful tool that can transform reality, create new markets, and open entirely new opportunities for companies. In a world where data is becoming the new currency, companies that skillfully utilize it can not only predict future trends but also shape the market and take on leadership roles, redefining the rules of the game in almost every industry.

Data also tells a story about each of us: how we shop, what we like, where we travel, and what we watch online. Every piece of information matters and has its place in this puzzle. Although many of us may not realize it, companies that can accurately interpret this data gain a significant advantage. The awareness that behind every data set are specific individuals with their needs, dreams, and fears gives data real power. I was also surprised by the scale at which this data can be utilized, it’s like having a map that shows not only where we are but also where we are headed. Companies that can gather and analyze this information not only anticipate their customers’ needs but can also create future trends. The example of Netflix illustrates this mechanism well, where the company, by analyzing viewership data for its programs, discovered that one of the key factors attracting viewers is strong female characters. Armed with this knowledge, they produced hits like “Stranger Things” and “House of Cards.”

However, to harness this potential responsibly, it is essential to adhere to ethical principles. It is crucial that users give informed consent for data collection and understand what information is being collected, for what purpose, and how long it will be stored. It is important to gather only necessary data and to ensure transparency in actions so that users can see how their data is being used. Data security, including proper technical safeguards and encryption, also plays a vital role. We must avoid discrimination and monitor algorithms for potential biases, ensuring that data-driven decisions are ethical and do not harm users. My favorite “villain,” which I have often referenced in various projects, is the 2018 situation when Cambridge Analytica used Facebook data without user consent, leading to one of the largest privacy breach scandals. As a result, many new regulations regarding data protection were introduced, including the well-known GDPR.

Wisdom in data usage lies in considering its long-term effects. It is important for both technology creators and users to be aware of the consequences of data-driven actions. Corporate social responsibility should include actions such as incident reporting and supporting privacy protection. Social dialogue involving various stakeholder groups is essential for establishing standards that meet the needs of contemporary society. Only such an approach will allow us to harness the potential of data responsibly and beneficially for all.

Directions for development – technological opportunities

Artificial intelligence and advanced analytics are becoming indispensable elements of modern companies. They make data analysis faster, more automated, and provide opportunities that we could only dream of before. What used to be a tedious process is now simpler and more accurate. The automation of many tasks allows teams to focus on strategy rather than routine analyses. Another significant development direction is real-time analytics. In times when everyone is constantly connected to the internet, speed of response is crucial. Therefore, there is increasing talk about technologies that enable data processing here and now, close to its source. This is immensely important, especially in industries where time is critical decisions must be made instantly, as many projects’ success depends on it. It is also worth mentioning the now-common perspective on data known as the Data-as-a-Service (DaaS) model. Data has long been a commodity that can be bought and sold. However, more and more companies are beginning to see the enormous potential in this, if they have access to unique information, why not share it for a fee? Combined with the cloud, this offers nearly unlimited possibilities and opens new doors for generating revenue. For many organizations, this presents a whole new perspective that allows for even better utilization of the data they possess.

Conclusions for business

The use of data has ceased to be just an element of optimizing operational processes. It now forms the foundation of strategic planning and the creation of innovative business models. Companies that can effectively process, analyze, and protect their data gain a significant competitive advantage. Investments in technologies such as AI, cloud computing, and edge computing are becoming essential to keep up with the competition and fully exploit data potential. However, data management is not just a matter of technology. An organizational culture that promotes innovation, openness to change, and responsible use of information is also crucial. Going forward, the leading companies will be those that combine advanced technology with a clear data management strategy while maintaining ethical standards and building public trust.

The question we should ask ourselves is not „whether,” but „how” to best leverage our data’s potential in our company.